Pierwsze spotkanie z jogą nidrą było dla mnie zaskakujące i dezorientujące. Leżenie na macie przez ponad 40 minut (najlepiej w bezruchu) i podążanie, najpierw za odczuciami z ciała, potem za oddechem, a na końcu pozwolić, by mój umysł mógł płynąć swoim strumieniem myśli, wyświetlając obrazy, którym miałam się tylko przyglądać, było istną udręką! Z relaksacją nie miało to nic wspólnego 🙂
Dziś joga nidra, czyli joga psychicznego snu jest dla mnie drogą do samej siebie, zakotwiczenia się we własnym, pozwoleniu, by ciało, kiedy umysł spowalnia, mogło skorzystać i się rozluźnić…
Warto słowem wstępu nakreślić kilka słów historycznego początku jogi nidry. Joga nidra jest jedną z najstarszych praktyk mentalnych, które zna człowiek. Jest zaliczana do praktyk jogi – pratyahara – rozumiana w uproszczeniu jako sztuka “wyłączenia” percepcji. Sen psychiczny w ujęciu jogi to próba kontrolowanego wycofania się ze świata wrażeń. Nie polega na całkowitym odcięciu się od tego, co jest na zewnątrz, ale o doświadczaniu tego, co na granicy zewnętrzności i świata psychicznego.
Praktyka jogi nidry jest alternatywą dla przeżywania zewnętrznego świata przestymulowanego, głośnego, inwazyjnego, pędzącego.
Żyjemy w czasach, kiedy ludzki umysł w ciągu godziny doświadcza więcej bodźców i informacji niż człowiek w średniowieczu przez całe swoje życie. Dynamika zwykłego dnia jest bardzo często oparta na niezliczonych zadaniach następujących po sobie, które realizujemy bez wytchnienia, dobiegając w takim tempie do końcówki dnia, by paść z przemęczenia. Otacza nas świat, który zalewa nasz układ nerwowy różnego rodzaju wrażeniami, przeciążając nasze zmysły. To powoduje. że nawet jeśli uda się nam przespać całą noc, budzimy się nierzadko zmęczeni, w ciele, które boli i doświadcza niepokoju i nadal przeciążenia.
W tym kontekście przychodzi na ratunek joga nidra.
Badania naukowe dowodzą, że 45 minut jogi nidry równoważy około 8 godzin głębokiego snu.
Dlaczego tak się dzieje? Powodów jest kilka. Tutaj wkracza neurobiologia, która w sposób mierzalny zbadała, jak konkretnie wpływa praktyka jogi nidry na zmianę fal mózgowych. Stany świadomości wiążą się bezpośrednio z konkretnymi falami, które wytwarza mózg. Aktywność mózgu tworzy wzory elektrycznej energii, a sygnały tej pracy są monitorowane przez elektroencefalograf (badanie EEG). Dziś wiemy, że można wyróżnić cztery podstawowe grupy tych fal:
DELTA – 0,5 – 4 Hz, to stan głębokiego snu, stan medytacji lub głębokiej relakacji. Stan bardzo często występujący u noworodków.
BETA – to częstotliwość około 13 – 30 Hz, nazywana rytmem czuwania. Jesteśmy wtedy w działaniu, rozwiązywaniu problemów, analizowanie, ocenianie ryzyka. Układ nerwowy jest wtedy pobudzony (jak chociażby moment pisania tego artykułu)
ALFA – fale zwalniają do około 8 – 12 Hz, kiedy mózg jest w stanie czuwania, ale nie jest skoncentrowany. To moment, kiedy zamykamy oczy i pozwalam sobie, by prepływał swobodnie strumień myśli. Tutaj doświadczamy stanu zrelaksowania i wyciszenia.
THETA – to moment, kiedy wyciszenie przechodzi w senność, wtedy jeszcze bardziej spowalnia, częstotliwość to 4 – 7 Hz. Obserwacje mózgu dowodzą, że w ciągu dnia generujemy dwa razy – kiedy zasypiamy i kiedy budzimy się. Tym falom towarzyszą bardzo żywe obrazy mentalne zwane OBRAZAMI HYPNAGOGICZNYMI, łączą się one z różnego rodzaju wspomnieniami. Fale THETA prowadzą świadomość do nieświadomości, introspekcji, asocjacji (dowolnych skojarzeń). To stan, kiedy nasz mózg jest bardzo kreatywny, tyle tylko, że stan senności nierzadko powoduje, że zapadamy w głębszy sen i nie pamiętamy o kreatywnych myślach 🙂 Fale THETA towarzyszą wizjom, stanom transowym.
Joga nidra to przede wszystkim doświadczenie, kiedy mózg pracuje na poziomie fal THETA. Wtedy:
- ciało może się rozluźnić, wchodzi w tonus spoczynkowy
- układ nerwowy spowalnia, aktywuje się bardziej część przywspółczulna AUN
- reguluje się praca osi HPA
- spada poziom kortyzolu i adrenaliny (dwóch głównych hormonów stresu)
- spowalnia oddech, co korzystnie wpływa na pracę naszego serca
- narządy wewnętrzne rozluźniają się
- doświadczamy emocjonalnej homeostazy
- docieramy do potencjału kreacji mózgu, który wychodzi z rutynowych połączeń neuronalnych i zaczyna tworzyć nowe
- zaczynają się procesy wglądowe, docieramy do przestrzeni nieświadomych ( osoby praktykujące nidrę często doświadczają stanu podobnego do hipnozy, transu)
W takich wewnętrznych warunkach nasze ciało może wejść w procesy regeneracyjne. W czasie sesji zostaje obniżony kortyzol, który działa prozapalnie (jeśli jest produkowany w nadmiarze z powodu przewlekłego stresu), będzie obciążał np. układ odpornościowy.
Joga nidra wzmacnia nasz organizm na poziomie utrzymania wewnętrznego dobrostanu. Badania dowodzą, że osoby, które cierpią na choroby autoagresywne doświadczają ulgi i wyciszenia niektórych objawów.
Jak wygląda sesja jogi nidry? Poniżej przedstawię skróconą wersję praktyki, składającą się z pięciu elementów, podczas gdy rozbudowana ma ich 12
- POZYCJA CIAŁA
Każda praktyka jogi nidry odbywa się w pozycji leżącej (możesz praktykować na siedząco), by ciało mogło poddać się sile grawitacji i rozluźnić napięcia mięśniowe. Warto zadbać o to, by ubranie było rozluźnione, buty zdjęte, można zdjąć okulary i biżuterię. Istotnym czynnikiem budującym stan odprężenia jest to, by nie było zbyt gorąco, ani zbyt zimno w miejscu, w którym praktykujemy.
- INTENCJA (SANKALPA)
Kiedy ciało czuję się bezpieczne, rozluźnione, możemy przejść do ustanowienia ,jest ona rodzajem przesłania i nadaje sens naszej praktyce. Intencją może być krótkie zdanie, która ma charakter afirmatywny np. “Podczas sesji relaksacji osiągnę głęboki spokój wewnętrzny”. Intencja ma mieć charakter spontaniczny, stąd nie zastanawiamy się nad nią długo. Dobrze, by miała formę krótkiego i prostego zdania.
- ROTACJA ŚWIADOMOŚCI
Po ustanowieniu intencji przechodzimy do rotacji świadomości w przestrzeni ciała, to czas, kiedy przesuwasz swoją świadomość przez poszczególne części ciała, zaczynamy od stóp, kończymy na czubku głowy.
- ŚWIADOMOŚĆ CIAŁA
Przechodzimy do etapu świadomości ciała i wrażeń które związane są z odczuwaniem fizycznego kontaktu z podłożem, ciężaru, lekkości, ciepła, zimna w ciele. Osadzenie w ciele daje jakość spowolnienia umysłu, myśli się wyciszają.
- WEWNĘTRZNA CISZA (ANTAR MOUNA)
To moment, kiedy stajesz się jednością psychofizyczną. Jest to czas, kiedy doświadczasz świadomości wewnętrznej ciszy.
Dochodzimy do końca sesji, wybudzając ciało powoli i kontaktując się ze światem zewnętrznym, lokalizując np. dźwięki, które do nas dochodzą.
Sesje jogi nidry jest wtedy kompletna.
Przedstawiona przeze mnie struktura może ulegać zmianie, może być poszerzana o inne elementy pracy ze świadomością. Zależne jest to, ile można przeznaczyć czasu na sesję.
Joga nidra jest świetnym narzędziem do budowania stanu relaksu, rozluźnienia, powrotu do sił kreacji, witalności.
Jako jedna z najstarszych technik relaksacji towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów. Może od tamtego czasu świat się zmienił, jednak potrzeba relaksu, wewnętrznego spokoju nie uległa zmianie, bo jak mawiał J. Levey “relaksacja to naturalna odpowiedź, której pozwalasz się spełnić w momencie, kiedy nie kreujesz napięcia”.
Your Studio Atman – Pierwsze studio jogi w Zduńskiej Woli, ponad 10 lat doświadczenia.
Joga | Pilates | Aerial Joga | Barre | Neurotrening | Stretching | Zdrowy Kręgosłup | Medytacja